Na ovom prostoru zastupljeni su i brojni površinski oblici kraškog reljefa, koji se jasno uočavaju u odnosu na okolni teren. Najzastupljenije su vrtače koje su ili razbacane bez reda, ili grupisane u nizove. Pored njih nailazimo i na niz manjih skrašćenih dolina. A kao najveći i najizrazitiji kraški oblik javljaju se uvale kojih ovde ima 3 - Polog, Gukovice i Dobra voda, u kojoj se nalazi i istoimeni izvor. Bogatstvo geomorfoloških oblika, raznolikost formi predela izuzetno povoljno deluju na čoveka i u njemu izazivaju raznovrsna osećanja. široko otvoreni predeli, daleke vizure izazivaju osećaj smirenosti i opuštenosti, a posebno osećaj slobode. Upravo je to i bio razlog da se o Suvoborskom Rajcu i govori kao o "omiljenom planinskom svratištu" ili "dražesnom izletištu".

Podzemni kraški oblici zastupljeni su jamama i pećinama, kojih na ovim prostorima ima ukupno 12. Za njih je karakteristično da se javljaju samo u istočnom i zapadnom delu, dok ih u središnjem nema. U proseku na 1 kvadratni kilometar postoji po jedan speleološki objekat. U istočnom delu se nalazi 6 objekata i to tri pećine - Mala Bezdan (najveći speleološki objekat na Rajcu), Iljkača, Đurina crkva i 3 jame - Velika Bezdan kod spomenika, jama na livadi i jama sa pločom. Svi ovi objekti nalaze se u neposrednoj blizini planinarskog doma. U zapadnom delu je takođe pronađeno 6 objekata. Od toga su 4 pećine - Velika i Mala pećina u Brezacima, Stepanovića pećina i pećina na vrelu Ljiga. Druga dva objekta su jame na Gučevu i na Umci.

Geološku građu Rajca čine mahom flisne stene i ostali gornjekredni sedimenti. Severna strana Rajca ograničena je strmim krečnjačkim odsecima. Uočljive su eruptivne stene, a iznad njih su škriljci i peščari. Južnu stranu Rajca čine serpentini jurske starosti. Sam vrh Rajca je kupasto krečnjačko uzvišenje. Karstifikacija je ovde čest proces. Litološki sastav, čistina i kristaličnost krasa variraju, a njegovi slojevi znatno su poremećeni, izrasedani i disecirani brojnim pukotinama.

Republički zavod za zaštitu prirode Srbije zaštitom je obuhvatio širi prostor Rajca, odnosno grupu uzvišenja, zaravni i kraških depresija između Lipova na istoku i Gučeva na zapadu, kao i padine strmog odseka kojim se ovaj uzdignuti teren spušta prema selima Lalinci, Slavkovica i Ba. Južna granica zastićenog prostora ide razvođem slivova Kolubare (Ljiga) i Zapadne Morave, tako da se celokupna zaštićena površina, koja iznosi oko 1200 hektara nalazi na teritoriji opštine Ljig. Na ovom prostoru zabranjene su građevinske, zemljane i druge aktivnosti, seča šume, eksploatacioni radovi širih razmera, menjanje kultura livada i pašnjaka u druge kulture, unošenje stranih vrsta drveća i slično. Ovim merama pokušava se maksimalno očuvanje izuzetnog ambijenta i sprečavanje njegove eventualne degradacije.

POVRATAK NA VRH